Thực trạng chính sách pháp luật thuế Thu nhập cá nhân tại Việt Nam (Phần 2)

2.2 Thực trạng thực thi pháp luật thuế thu nhập cá nhân 

2.2.1 Một số kết quả đã đạt được

Thứ nhất, Luật thuế thu nhập cá nhân đã góp phần đảm bảo công bằng trong việc điều tiết thu nhập của các tầng lớp dân cư trong xã hội.

Trải qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung, đến nay những nội dung của chính sách thuế thu nhập cá nhân hiện hành của Việt Nam về cơ bản đã từng bước tiệm cận và phù hợp với thông lệ quốc tế, đảm bảo công bằng trong điều tiết thu nhập với ý nghĩa người có thu nhập từ mức trên trung bình trở lên sẽ nộp thuế thu nhập cá nhân và thu nhập cao phải nộp thuế nhiều hơn. Việc thực hiện chính sách thuế thu nhập cá nhân cũng đã có những đóng góp quan trọng trong việc cơ cấu lại thu NSNN theo hướng bền vững hơn, tạo điều kiện cho Nhà nước có thể động viên được hợp lý thu nhập của một bộ phận người nộp thuế để bổ sung nhu cầu nguồn lực cho các nhiệm vụ chi ngân sách về phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo.

Thứ hai, thuế thu nhập cá nhân góp phần ổn định và tăng nguồn thu cho NSNN.

Cùng với các sắc thuế khác, thuế thu nhập cá nhân góp phần ổn định và tăng cường nguồn thu cho NSNN. Theo Tổng cục Thuế, số thu thuế thu nhập cá nhân từ đầu năm 2021 đến hết tháng 11 tăng 7,7% so với dự toán. Mặc dù không đưa ra con số cụ thể số thu này là bao nhiêu, nhưng theo công bố dự toán ngân sách nhà nước 2021 của Bộ Tài chính, sắc thuế này là 107.796 tỉ đồng. Như vậy trong 11 tháng đầu năm, số thu thuế thu nhập cá nhân đã lên con số 116.096 tỉ đồng, tăng 8.300 tỉ đồng so với dự toán. Khi quy định điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh từ 9 triệu đồng/tháng lên 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế vào năm ngoái, cơ quan thuế đã có cảnh báo về khả năng sụt giảm nguồn thu từ tiền công, tiền lương, thế nhưng con số thực tế chỉ giảm không đáng kể. Do đó, mặc dù trong vòng hơn 01 năm trở lại đây do tác động nặng nề của dịch Covid-19 đến thu ngân sách nói chung và thu thuế TNCN nói riêng nhưng cơ cấu thu thuế  thu nhập cá nhân vẫn luôn giữ một tỉ lệ ổn định trong tổng thu từ thuế, lệ phí của NSNN.

Thứ ba, công tác triển khai các giải pháp quản lý thuế thu nhập cá nhân được tích cực thực hiện, từng bước góp phần thực hiện kiểm soát thu nhập của dân cư.

Về triển khai các giải pháp quản lý thuế thu nhập cá nhân, Tổng cục Thuế đã thành lập các nhóm công tác thường xuyên nằm tại các địa phương trọng điểm để chỉ đạo công tác triển khai; nắm tình hình các vướng mắc trong quá trình triển khai để phản ánh với Ban chỉ đạo; hướng dẫn, giải đáp kịp thời các vướng mắc về chính sách, công tác quản lý thuế TNCN đối với cơ quan thuế; với tổ chức cá nhân chi trả thu nhập và người nộp thuế.

2.2.2 Một số những tồn tại, hạn chế

Bên cạnh những kết quả đạt được, một số quy định trong Luật thuế thu nhập cá nhân đi vào thực tiễn đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế cần tiếp tục hoàn thiện, hoàn thiện. Cụ thể:

Thứ nhất, hệ thống văn bản quy phạm pháp về thuế thu nhập cá nhân có số lượng khá lớn, gây khó khăn cho các chủ thể trong quan hệ pháp luật thuế thu nhập cá nhân.

Luật thuế thu nhập cá nhân đã trải qua nhiều lần sửa đối, bổ sung, đi kèm với đó là hệ thống các văn bản hướng dẫn thi hành rất lớn, văn bản này sửa đổi, bổ sung thông tư, văn bản kia; đồng thời, quy định nhiều thủ tục thực hiện làm cho cả cán bộ thuế cũng như người nộp thuế khó khăn trong việc cập nhập. Hệ thống chính sách thuế thu nhập cá nhân, chưa đảm bảo tính đơn giản, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, minh bạch và công khai, như: quy định 10 khoản thu nhập chịu thuế, mỗi khoản thu nhập là một loại thuế có căn cứ tính thuế, thuế suất khác nhau; có loại thu nhập có hai phương pháp tính; đặc biệt phức tạp nhất là việc tính thuế đối với tiền lương, tiền công. 

Thứ hai, vấn đề tổ chức quản lý và kiểm soát thu nhập của dân cư cũng còn khá nhiều tồn tại và yếu kém.

Thực tế, cơ quan thuế vẫn chưa nắm bắt đầy đủ thông tin về thu nhập của dân cư, chưa kiểm soát được mọi nguồn thu nhập của từng cá nhân do nguồn hình thành thu nhập cá nhân quá đa dạng và phức tạp. Việc thực hiện khấu trừ, kê khai, nộp thuế và quyết toán thuế của các tổ chức trả thu nhập, cơ quan thuế cơ bản đã nắm được tương đối đầy đủ thông tin về tiền lương, tiền công. Tuy nhiên, đối với các khoản thu nhập của các cá nhân hàng nghề độc lập, đặc biệt là ca sĩ, diễn viên, giáo viên dạy thêm… thì cơ quan thuế rất khó để có thể kiểm soát chính xác.

Thứ ba, các khoản được giảm trừ còn nhiều bất cập

Trong quá trình thực hiện Luật thuế thu nhập cá nhân, có nhiều khoản trợ cấp phát sinh không thuộc phạm vi tiền lương, tiền công như: trợ cấp tinh thần giảm biên chế, trợ cấp một lần khi đăng ký nghỉ hưu sớm… không như ý của cá nhân rơi vào hoàn cảnh đó, nếu không cho trừ khi xác định thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công là chưa hợp lý. 

Trên đây là những tư vấn của chúng tôi về vấn đề “Thực trạng chính sách pháp luật thuế Thu nhập cá nhân tại Việt Nam”. Nếu quý khách hàng có nhu cầu thực hiện đăng ký thành lập công ty cổ phần mời quý khách hàng liên hệ đến số hotline: 0911 038 386 hoặc gửi thư về địa chỉ luatsu.thuongha@gmail.com để nhận được hỗ trợ tư vấn.

Một số bài viết liên quan:

Thực trạng chính sách pháp luật thuế Thu nhập cá nhân tại Việt Nam (Phần 1)