Các quy định về pháp nhân theo Bộ luật Dân sự năm 2015

Các quy định về pháp nhân (PN) theo Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

Khái niệm pháp nhân

Bộ luật Dân sự 2015 không có định nghĩa về pháp nhân nhưng có thể hiểu pháp nhân là một tổ chức thống nhất, độc lập, hợp pháp có tài sản riêng và chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình, nhân danh mình tham gia vào các quan hệ pháp luật một cách độc lập.

Các điều kiện của pháp nhân

– Được thành lập một cách hợp pháp 

– Có cơ cấu tổ chức chặt chẽ 

– Có tài sản độc lập với cá nhân, PN khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản của mình.

– Nhân danh mình tham gia vào các quan hệ pháp luật một cách độc lập, có thể là nguyên đơn, bị đơn trước tòa án

Các loại pháp nhân

– Pháp nhân thương mại

– Pháp nhân phi thương mại

Địa vị pháp lí và các yếu tố lí lịch của pháp nhân

Năng lực chủ thể của pháp nhân

– Năng lực pháp luật dân sự của PN là khả năng của PN có các quyền, nghĩa vụ dân sự. Năng lực pháp luật dân sự của PN không bị hạn chế.

– Năng lực pháp luật dân sự của PN phát sinh từ thời điểm được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập hoặc cho phép thành lập.

Nếu PN phải đăng kí hoạt động thì năng lực pháp luật dân sự của PN phát sinh từ thời điểm ghi vào sổ đăng kí.

– Năng lực pháp luật dân sự của PN chấm dứt kể từ thời điểm chấm dứt PN.

Hoạt động của pháp nhân

Được tiến hành thông qua các hành vi của cá nhân, chủ yếu thông qua người đại diện.

Người đại diện của PN:

– Đại diện theo pháp luật:

+ Người được PN chỉ định theo điều lệ

+ Người có thẩm quyền đại diện theo quy định của pháp luật

+ Người do tòa án chỉ định trong quá trình tố tụng tại tòa án 

– Đại diện theo ủy quyền: PN có thể ủy quyền cho các cá nhân, PN khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự cho mình.

Các yếu tố lí lịch của pháp nhân

– Điều lệ của pháp nhân:

+ PN phải có điều lệ trong trường hợp PN quy định.

+ Điều lệ của PN có những nội dung chủ yếu sau:

∙ Tên gọi PN

∙ Mục đích và phạm vi hoạt động của PN

∙ Trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện (nếu có)

∙ Vốn điều lệ (nếu có)

∙ Quyền và nghĩa vụ của các thành viên, nếu là PN có thành viên.

∙ Thể thức thông qua quyết định của PN.

– Tên gọi của pháp nhân:

+ Có tên gọi bằng tiếng Việt

+ Phải thể hiện rõ loại hình tổ chức của PN và phân biệt với các PN khác trong cùng một lĩnh vực hoạt động.

+ Tên gọi của PN được pháp luật công nhận và bảo vệ.

– Trụ sở của pháp nhân:

+ Là nơi đặt cơ quan điều hành của PN

+ Địa chỉ liên lạc của PN là địa chỉ trụ sở của PN, PN có thể chọn nơi khác làm địa chỉ liên lạc.

– Quốc tịch của PN: PN được thành lập theo pháp luật Việt Nam là PN Việt Nam.

– Chi nhánh, văn phòng đại diện của pháp nhân:

+ Là đơn vị phụ thuộc của PN, không phải là PN

∙ Chi nhánh: thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của PN

∙ Văn phòng đại diện: đại diện trong phạm vi do PN giao, bảo vệ lợi ích của PN.

+ Pháp nhân có quyền, nghĩa vụ dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do chi nhánh, văn phòng đại diện xác lập, thực hiện.

– Tài sản của pháp nhân: gồm vốn góp của chủ sở hữu, sáng lập viên, thành viên của PN và tài sản khác mà PN được xác lập quyền sở hữu.

– Trách nhiệm dân sự của pháp nhân:

+ Phải chịu trách nhiệm dân sự về việc thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự do người đại diện xác lập, thực hiện nhân danh pháp nhân.

+ Phải chịu trách nhiệm dân sự bằng tài sản của mìn; không chịu trách nhiệm thay cho người của PN đối với nghĩa vụ dân sự do người của pháp nhân xác lập, thực hiện không nhân danh pháp nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác.

+ Người của PN không phải chịu trách nhiệm dân sự thay cho pháp nhân đối với nghũa vụ dân sự do pháp nhân xác lập, thực hiện, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Thành lập, cải tổ và chấm dứt hoạt động của pháp nhân

Thành lập pháp nhân

– Trình tự mệnh lệnh:

PN được thành lập theo quyết định đơn hành của cơ quan nhà nước có thẩm quyền (Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ tịch UBND cấp tỉnh), thường được áp dụng để thành lập các cơ quan nhà nước.

– Trình tự cho phép:

Được thành lập theo sáng kiến cúa các sáng lập viên, hội viên hoặc của các tổ chức. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra tính hợp pháp của điều lệ, sự cần thiết tồn tại của tổ chức đó và cho phép thành lập, thường được áp dụng để thành lập các pháp nhân là các tổ chức.

Ví dụ: Hội chữ thập đỏ, Hội khuyến học…

– Trình tự công nhận:

PN được thành lập trên cơ sở sáng kiến của các cá nhân hoặc tổ chức. Nhà nước kiểm tra tính hợp pháp theo trình tự, thủ tục đã quy định, trên cơ sở đó ra quyết định thành lập, thường được áp dụng để thành lập các hợp tác xã, các công ty…

Cải tổ pháp nhân

– Hợp nhất PN: Sau khi hợp nhất, các PN cũ chấm dứt tồn tại kể từ thời điểm PN mới được thành lập; quyền và nghĩa vụ dân sự của PN cũ được chuyển giao cho pháp nhâ mới.

– Sáp nhập PN: Sau khi sáp nhập, PN được sáp nhập chấm dứt tồn tại, quyền và nghĩa vụ chuyển giao cho PN sáp nhập.

– Chia pháp PN: Sau khi chia, PN bị chia chấm dứt tồn tại, quyền và nghĩa vụ dân sự của PN bị chia được chuyển giao cho các PN mới.

– Tách PN: Sau khi tách, PN bị tách và PN được tách thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự của mình phù hợp với mục đích hoạt động.

Chấm dứt hoạt động pháp nhân

– Giải thể:

+ Theo quy định của điều lệ, quyết định của cơ quan có thẩm quyền

+ Hết thời hạn hoạt động được ghi trong điều lệ hoặc trong quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

+ Trước khi giải thể, PN phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về tài sản, được thanh toán theo thứ tự.

– Phá sản: được thực hiện theo quy định của pháp luật về phá sản.

---

Trên đây là tư vấn của Luật sư Hà về “Các quy định về pháp nhân theo Bộ luật Dân sự 2015”. Nếu quý khách hàng có thắc mắc gì về các quy định này thì hãy liên hệ đến số hotline: 0911 038 386 hoặc gửi thư về địa chỉ luatsu.thuongha@gmail.com để nhận được hỗ trợ tư vấn.